به گزارش پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی از موسسه پژوهشی سوانح طبیعی، نرگس رزبان، مدیرکل دفتر اقتصاد مسکن در نشست «گسست عرضه و تقاضای مسکن در ایران، شکافها و پیامدهای ساختاری» با اشاره به جایگاه ویژه بخش مسکن در اقتصاد کشور، اظهار کرد: مسکن طی دو دهه گذشته بهعنوان یکی از محورهای کلیدی اقتصاد ایران مطرح بوده و بیش از ۱۵۰ رشته فعالیت اقتصادی را تحت تاثیر خود قرار داده است.
وی افزود: سهم مسکن از تشکیل سرمایه ثابت حدود ۴۰ درصد، از اشتغال مستقیم کشور حدود ۱۲ درصد و از تسهیلات بانکی نیز طی سالهای ۱۳۹۰ تا کنون از ۱۷ به زیر ۳ درصد رسیده است. همچنین، بیش از ۴۰ درصد سرمایهگذاری بخش مسکن توسط بخش خصوصی انجام میشود.
رزباین سهم مسکن از بودجه خانوار شهری بیش را از ۴۰ درصد و نرخ تصرف ملکی در مناطق شهری را حدود ۷۰ درصد و نرخ تصرف ملکی در مناطق روستایی را بالغ بر ۸۹ درصد عنوان کرد.
رزبان با تشریح ویژگیهای منحصربهفرد بازار مسکن، آن را بازاری با زیربازارهای متنوع و غیرقابل انتقال دانست و تاکید کرد: مسکن بهشدت وابسته به مکان است و بهعنوان کالایی اساسی، همزمان دارای ویژگیهای مصرفی، سرمایهای و سوداگرانه محسوب میشود.
موانع عرضه بازار مسکن در شرایط کنونی
وی طولانی بودن دوره ساخت، هزینههای بالای تولید، نقدشوندگی پایین را از موانع جدی عرضه در این بازار برشمرد.
به گفته مدیرکل دفتر اقتصاد مسکن، چسبندگی بالای قیمتی در بازار مسکن و ماهیت رکود از نوع کاهش تعداد معاملات (نه کاهش قیمت) از پیامدهای ساختاری این ویژگیهاست که هماهنگی میان تحولات اقتصاد خرد و کلان را با دشواری مواجه کرده است.
تشریح دلایل محدودیت در تقاضای موثر مسکن
رزبان افزود: عوامل سمت عرضه از جمله بالابودن سطح هزینه ساخت، تورم عمومی و افزایش هزینه ساخت در فواصل زمانی کوتاه، از یکسو و از سوی دیگر سطح پایین درآمد خانوارها، عدم تمکن مالی برای تامین آورده و رشد درآمدی کمتر از تورم عمومی، تقاضای مؤثر را با محدودیت جدی مواجه کرده است.
وی ادامه داد: این ناترازی ریشه در عدم هماهنگی میان تحولات اقتصاد خرد و کلان داشته و سیاستهایی نظیر مالیات، تسهیلات و سودآوری بازارهای رقیب نیز نتوانسته است این شکاف ساختاری را پر کند.
رونق در بازار مسکن با بهرهمندی از تجربه کشورهای پیشرو
مدیرکل دفتر اقتصاد مسکن وزارت راه و شهرسازی در ادامه با اشاره به تجربه کشورهای مختلف نظیر آلمان، ژاپن، سوئد و کره جنوبی تاکید کرد: تغییرات اجتماعی شامل کاهش بعد خانوار، افزایش شهرنشینی، رواج اجارهنشینی و کار از خانه الگوی مصرف مسکن را به سمت واحدهای کوچکتر، انعطافپذیر و باکیفیت سوق داده است.
تنوع بخشی به بازار مسکن با اجرای مسکن استیجار و مسکن اجتماعی
وی افزود: در ایران نیز این روندها در حال شکلگیری است و ضرورت دارد عرضه مسکن منطبق بر این واقعیتهای اجتماعی بازطراحی شود تا بتوان از تجربه کشورهای پیشرو در تنوعبخشی به مالکیت، اجاره و مسکن اجتماعی بهره گرفت.